Шекспирни сонетлерин малкъар, къабарты, орус тилледе окъугъандыла

Алгъаракълада КъМКъУ-ну орус эм тыш къыраллы литературала кафедрасыны башламчылыгъы бла «Уильям Шекспирни чыгъармачылыгъыны 21 ёмюрде магъаналылыгъы» деген ат бла илму конференция къуралгъанды. Анга уа студентле эм окъуучула къатышхандыла.
Жыйылгъанланы алларында сёлеше, филология илмуланы доктору, профессор Кучукланы  Зухура  бу тюбешиу айтхылыкъ  драматургну китапларын, ёмюрле озгъанына да къарамай, жер жюзюнде битеу халкъла, миллетле окъугъанларын белгилегенди. Ызы бла сёзню вузну ингилиз тил кафедрасыны доценти, педагогика илмуланы кандидаты Муртазланы Зуриятха бергенди.
Ол а жазыучуну кёп затны тюрлендирирге, ингилиз тилге аслам жангычылыкъ кийирирге къолундан келгенин чертип, конференциягъа къатышханланы алагъа эс бурургъа чакъыргъанды. Андан сора да, Шекспирни жашаугъа кёз къарамы, энчи философиясы бюгюннгю окъучуну да сагъышландыргъанларын белгилегенди.
Сагъынылгъан кафедраны башчысы, филология илмуланы доктору, профессор Бауаланы Казим конференцияны темасыны теренлигин, аны магъаналылыгъын чертгенди. Ингилизли драматургну китаплары кеслерини тёгереклерине башха-башха жыл сандагъы адамланы жыйгъанларын, ол шарт а аны фахмусуну деменгилилигин ачыкълагъанын айтханды.
Аллай чыгъармачылыкъ адам улуну байыкъландыргъанына, халал болургъа да чакъыргъанына ийнандыра, жыйылгъанлагъа  жетишим тежегенди. Залдагъыла дагъыда Великобританияны Портсмут шахарындан кёчюрмечи, шекспировед Крис Уайзменни видео амал бла алгъышына тынгыларгъа да онг тапхандыла.
Ызы бла конференция юч уллу секциягъа юлешинип бардырылгъанды. Аланы экисинде да жаш алимле Шекспирни чыгъармачылыгъыны  юсюнден докладла окъугъандыла. Болсада биринде ала орусча башхасында уа ингилиз тилде эшитилгендиле. Алагъа таматалыкъны уа филология илмуланы доктору, профессор Тетууланы Борис, филология илмуланы кандидаты Асият Карданова этгендиле. Хар биринде энчи жюри да олтургъанды.
Биз а «Пиши как Шекспир!» дегенни сайлагъанбыз. Аны башчысы уа Зухура Ахметовна болгъанды. Жюрисини председатели уа «Горянка» газетни корреспонденти, филология илмуланы кандидаты Марина Битокова эди.
Сагъынылгъан секция кеси да юч бёлюмге юлешиннгенди. Биринчисинде «Кюн шахар» сабий чыгъармачылыкъ академияны окъуучулары Шекспирни тизгинлерин малкъар, къабарты, орус тилледе эшитдиргендиле. Моллаланы Аида  Бегийланы Абдуллах кёчюрген сонетни  айтханды.
Ызы бла  студентле кеслери жазгъан назмуланы окъугъандыла. Баям, эм сейири уа ючюнчю кесеги эди. Мында жашла бла къызла кёчюрмечилик хунерлерин кёргюзтгендиле. Хар бири да «Гамлетден» «Быть или не быть»  монологну ёз неда юйреннген тиллеринде окъугъандыла.
Конференцияны кезиуюнде жаш адамла аты сагъынылгъан жазыучуну чыгъармачылыгъы бла не даражада шагъырей болгъанларын ачыкълагъанларындан сора да, малкъарча, къабартыча, немисча, ингилизча, арабча, д. б. къалай билгенлерин да баямлагъандыла. Аланы секцияны башчысы, жюрини келечилери берген соруулагъа жууапларын сагъынмай къойсакъ да, чыгъармаланы окъугъан кезиулеринде окъуна ёз тиллерин къалай сезгенлери кёзге туура эди.
Ол кюн дагъыда конференцияны чеклеринде «Импровизация» студент театр клуб «Это всё Уильям или пир во славу Шекспира» деген постановканы кёргюзтгенди. Битеу да бу жумушха къатышхан жашла бла къызла студент советни атындан Великобританиядан жиберилген саугъала бла белгиленнгендиле, сертификатла, грамотала да алгъандыла. Биринчи жерлеге уа Кучукланы Аида (орус тилде докладла хазырлагъан секция, ючюнчю курсну студенти); Карина Тхакахова (ингилизча жазылгъан докладла, ючюнчю курс); Хатшуков Руслан («Пиши как Шекспир!» бёлюм); Даяна Шанибова («Кюн шахар», 10 класс) тийишли болгъандыла.
Андан сора да, сагъынылгъан тема бла байламлы сурат ишлеуден конкурс да бардырылгъанды. Эм иги логотипни Къужонланы Алиса хазырлап,  хорламны алгъанды. Алтыжыллыкъ Абдуллах Кармовну уа назму окъугъаны ючюн («Пиши как Шекспир!») студентлени атындан Хубуланы Айгюл энчи саугъалагъанды.
Жаш тёлю  биригип къатышхан илму конференцияны аланы адабиятха, тилге, чыгъармачылыкъгъа сюймекликлерин кючлеуде, хунерлерин айнытыуда магъанасын эсге ала, аны къурагъанлагъа ыспас этерге тийишлиди. Нек дегенде сабий кёргенин, эшитгенин унутмайды. Биз, таматала, айтыргъа, юйретирге эринмесек, ёз тиллерин да билирле, бирси халкъланы маданиятларына да эс бурурла деп ийнаныргъа боллукъбуз.

 

Мокъаланы Зухура.

Свежие номера газет Заман


15.10.2018
12.10.2018
10.10.2018
08.10.2018