«Шёндюгю билим бериу жеринде турмайды, ол заманны излемлери, жамауатны сейирлери бла бирге тюрленнгенлей барады»

КъМР-ни Парламентини Билим бериу, илму эм жаш тёлю политика жаны бла комитетини башчысы Светлана Азикова бла орган тамамлагъан ишни, законла чыгъарыуну энчиликлерини эмда быйыл толтурургъа белгиленнген жумушланы юслеринден ушакъ бардыргъанбыз.
- Светлана Гаднановна, сиз башчылыкъ этген комитет былтыр толтургъан ишге къаллай багъа берлик эдигиз?
- Парламент окъутуу бла байламлы бир ненча магъаналы документни къабыл кёргенин белгилерге сюеме. Комитетни башламчылыгъы бла уа ёксюз эм къарар адамлары болмагъан сабийлеге билим алыугъа къырал гарантияланы шарт тохташдырыр мурат бла «КъМР-де билим бериуню юсюнден» законнга тюрлениуле кийирилгендиле эмда «КъМР-де ёксюз эм къарар адамлары болмагъан сабийлеге социальный болушлукъну къошакъ гарантияларыны юслеринден» деген республикалы законну 4-чю статьясы кючюн тас этгени тохташдырылгъанды.

Контроль полномочияланы юслеринден айтханда, «правительстволу сагъатла», комитетни кенгертилген жыйылыулары, «тёгерек столла» къуралгъандыла. Сёз ючюн, республиканы школларында наркоманияны профилактикасына аталып «тёгерек стол» ётгенди. Анда ёсюп келген тёлюню бу къужур ишден сакълауну, власть органланы бу жаны бла жумушларын игилендириуню юслеринден баргъанды сёз. Дагъыда волонтёр къымылдауну айнытыуну, Бир къырал экзаменнге хазырланыуну, республикада кадет билим бериуню кенгертиуню, саулукъ сакълауну билимли кадрла бла жалчытыуну, фахмулу сабийлеге болушлукъну, медиация службаны айнытыуну мадарларын да сюзгенбиз. Жыйылыуларыбызда этилген эсгертиуле, жашауда бардырылып, хайыр келтирирле деп ышанама. - Республикада билим бериу сферада тюрлениуле бардыла дерге боллукъмуду?- Шёндюгю билим бериу жеринде турмайды, ол заманны излемлери, жамауатны сейирлери бла бирге тюрленнгенлей барады. Бизни окъутууну качествосун игилендириу жаны бла кёп иш этилгенди дерге эркинбиз. 

«Школгъа дери эм битеулю билим бериу» деген подпрограммагъа тийишлиликде «Школчулагъа шёндюгю билим бериу амалла къурау» деген баш магъаналы проект толтурулады. Анга ахча  федерал арадан берилгенди, республика да кесини юлюшюн къошханды.  Аны чеклеринде Нальчикде 1224 окъуучугъа школ къураллыкъды,  Чегемде 500 сабийге жангы окъуу учреждение ишлетилликди. 
Дагъыда фахмулу сабийлеге болушлукъгъа да энчи магъана бериледи. Ол мурат бла районлада  чыгъармачылыкъны «Кюн шахар» академиясыны бёлюмлери къураладыла. Аладан бири Терек шахарда ишлеп башлагъанды, жууукъ кезиуде Май районда да ачыллыгъы белгиленеди. Бу мадарла уа ёсюп келген тёлюню айнытыуда артыкъда магъаналы болгъанлары баямды.
- Сиз таматалыкъ этген комитет жаш тёлю политиканы къураугъа да жууаплыды. Республикада аллай организацияланы ишлери бла иги шагъырейсиз. Ала тиридиле дерге боллукъмуду?   
- Парламентде Жаш тёлю палатаны бешинчи чакъырылыуу ишлегени мени бютюнда къууандырады. Аны къауумунда болгъан жашла бла къызла жетишимлидиле. Сёзге, ала  РФ-ни Къырал Думасыны Битеуроссей жаш тёлю форумуна тири къатышхандыла. Ол а биринчи кере къуралгъанды.  

Ала Саулукъ сакълау жаны бла комитетни башчысы Дмитрий Морозов таматалыкъ этген къауумгъа киргендиле. Жаш депутатларыбыз электрон тютюнню хайырланыугъа чек салыу жаны  бла законодательный башламчылыкъ этгендиле. Ала быллай даражалы ишлеге къатышып, саулукъ сакълау темагъа аталгъан конкурсда алчыла болгъанлары бек къууандырады. 
- Бирле депутатла жаланда законла жарашдырыу бла кюрешген сунадыла. Алай айырыучуланы жарсыуларын толтуруу парламентарийлени баш борчларындан бириди. Комитетни келечилери адамла бла терк-терк тюбешемидиле?
- Жамауатны жарсыуларын, излемлерин билмесенг, къыйын жашау болумгъа тюшгенле бла тюбешмесенг, республикада жашауну игилендирирге, ол жаны бла законланы хазырларгъа онг боллукъ тюйюлдю. Депутатла барысы да школла бла байламлыкъла жюрютедиле, окъуучула, студентле бла дайым да тюбешиуле къураладыла, ол санда Парламентде да.  Алада уа жаш тёлюге, жамауатха артыкъда магъаналы соруула сюзюледиле. 
Комитетни келечилери районлада бла элледе инсанланы приёмгъа аладыла. Бизге келген тарыгъыуланы асламы социальный къоруулау, дарманла бла жалчытыу, жашау халланы игилендириу, билим бериуню качествосу, бир къырал экзаменни кезиуюнде бузукълукъла, урунуу эркинликлени сакълау, битеулю эм къошакъ билим берген учреждениялада болгъан тюрлениуле, къыйын жашау болумгъа тюшген юйюрлеге себеплик этиу эм кёп башха жарсыула бла байламлыдыла.
- Светлана Гаднановна, ушагъыбызны ахырында комитет быйыл къаллай жумушла толтурургъа муратлы болгъаныны юсюнден айтсагъыз эди.

- Биринчиден, «РФ-де жаш тёлюню эм къырал жаш тёлю политиканы юслеринден» деген Федерал законну проекти жарашдырылып башлагъанын чертирге сюеме. Былтыр майда мен Къырал Думада бу темагъа аталгъан парламент тынгылаулагъа къатышхан эдим. Къыралыбызда ёсюп келген тёлюню праволу статусу тохташдырылыргъа    керекди. 
2018 жыл РФ-де волонтёр къымылдауланы жылыча тохташдырылгъанды. Аны ючюн республикада аны айнытыу жаны бла мадарла толтуруллукъдула. Дагъыда контроль-тинтиу борчларыбызны чеклеринде школгъа дери билим бериуню айнытыуну, орта профессионал билим бериуню даражасын кётюрюуню, саулукълары осал болгъан сабийлени окъутууну, ёксюзлени жашау журтла бла жалчытыуну амалларын сюзерикбиз. Алай  мен санагъан жумушла биз белгилеген муратланы аз кесегиди, быйылгъа ишибизни планы кенгди.
- Сау болугъуз, ушакъ бардыргъаныгъыз ючюн.

 

Дарина Муратова.

Свежие номера газет Заман


14.02.2018
12.02.2018
09.02.2018
07.02.2018