Чегем районну туризм онглары асламдыла, жаланда аланы тюз жаратыргъа тийишлиди

КъМР-ни Парламентини Экономика, инвестицияла эм предпринимательство эмда Спорт эм туризм жаны бла комитетлери  Чегем районда бардыргъан кенгешде районну туризм сферада гитче эм орталыкъ предпринимательствону айнытыуну онглары сюзюлгендиле.
Аны ишине депутатла, жууаплы министерстволаны бла ведомстволаны, жер-жерли самоуправление органланы келечилери, бизнесменле да къатышхандыла.
Экономика, инвестицияла эм предпринимательство жаны бла комитетни башчысы Заур Апшев Чегем район республиканы курорт-рекреация комплексини тёрт турист кластерлеринден бири болгъанын чертгенди. «Бизни  бу бёлюмню айнытыуда онгларыбыз уллудула, аны ючюн налогланы, башха тёлеулени кёбейтиуню мадарларын излерге тийишлиди. Ол жаны бла уа законодательный база къуралгъанды, предпринимательствогъа болушлукъ этген институтла ишлейдиле. Алай туризмни файдалы отрасльгъа буруу, аны онгларын толусунлай хайырланыу жаны бла тамамланмагъан жумушла энтта кёпдюле»,-дегенди ол, кенгешни ача.
Спорт эм туризм жаны бла комитетни башчысы Арсен Барагунов а экотуризмни, агротуризмни айнытыуну, алагъа инвестицияланы кёбейтиуню юслеринден кесини оюмун айтханды.
Чегем муниципал районну башчысы Артур Текушев туризм сферада предпринимательствону юсюнден айта, быллай шартланы белгили этгенди. Бюгюнлюкде районда 394 гитче эм орталыкъ предприятие, 2020 энчи предприниматель эсепге алыннгандыла. Аладан 8 предприятие бла 11 энчи предприниматель туризм сферада жумушланы толтурадыла. Асламында ала туристлеге тюбеу, аланы аш-суу, жашарыкъ жерле бла жалчытыу бла кюрешедиле, тилманчлыкъ, гид ишни толтурадыла.
Аны айтханына кёре, «Чегем» эм «Башил» турбазала бюгюнлюкде жабылыпдыла. Ол алагъа къоркъуусузлугъун жорукъларына келишген жол болмагъаны бла байламлыды. Андан сора да, «Башилде» агъачдан ишленнген юйчюклени 30 проценти жараусуз халдадыла.
Районда рекреациягъа жарагъан юч жер барды, ала айныуларына кёре тюрлю-тюрлюдюле. Ол санда «Чегем чучхурла», «Огъары Чегем» экскурсия, турист-археология комплексле бла Лячинкъаяда «Жылы суу» саулукъ сакълау жер къонакъланы аладыла.
Туристлени уа Чегем чучхурлагъа сейирлери бютюнда уллуду. Мында миллет ашла бла сыйлагъан кафеле да адамсыз болмайдыла. Алада асламында жууукъдагъы элледе жашагъанла ишлейдиле. Бу жерни айнытыр эмда туристлеге тап халла къурар мурат бла энчи инвестор Чегем чучхурланы тийресин тапландырыу, машинала салырча, сатыу-алыу бла кюреширча жерле къурау жаны бла проектни хазырлайды.
Лячинкъаяда жылы суулада уа быйыл бассейн къуралгъанды, къонакъ юй, саулукъ сакълау жумушла толтурулгъан кабинет, кафеле да ишленедиле. Огъары Чегемни юсюнден айтханда уа, Эл-Тюбюнде бюгюнлюкде бюджетден тышында фондладан бёлюннген ахчагъа къонакъ юй ишленнгенди, культура хазнаны эсгертмелери болгъан жерлеге маршрутла салыннгандыла. Докладчы битеу бу жумушланы толтургъанда, къонакълагъа тап болумла къураугъа, сервисге аслам эс бурулгъанын чертгенди. КъМР-ни экономиканы айнытыу министрини орунбасары, ведомствода гитче эм орталыкъ бизнесни айнытыу эм конкуренция жаны бла департаментини таматасы Ольга Белецкая уа докладында «РФ-де ич туризмни айнытыу» федерал программаны чеклеринде къырал-энчи иели партнёрлукъ мадар бла толтурулгъан инвестиция проектлени юслеринден айтханды.
Аны билдиргенине кёре, бизнесменле «2025 жылгъа дери Шимал-Кавказ федерал округну айнытыу» федерал програманы «2025 жылгъа дери КъМР-ни экономикасын эм социальный сферасын айнытыу» подпрограммасына къатышыргъа, аны болушлугъу бла кеслерини инвестиция проектлерин толтурургъа онглары барды. Андан сора да, «Экономиканы иайнытыу эм инновация экономика» къырал программаны «Гитче эм орталыкъ предпринимательствону айнытыу» подпрограммасы да ишлейди. Аны чеклеринде уа финанс, мюлк, информация болушлукъ этиледи.
Курорт эм туризм жаны бла министри орунбасары Сумайланы Ахмат Чегем район экстремальный туризмни арасына бурулгъанын чертгенди. Туристле районда къуралгъан парадромгъа кёп келедиле. Женгил авиацияны федерациясы анда парапланда учарча амалла къурагъанды. Жылгъа бир ненча кере тюрлю-тюрлю фестивальла да къураладыла.
Бу тийреде роупджампинг (бау бла къысылып, бийик объектден секириу) бла кюреширча амалла да бардыла. Анда хайырланылгъан оборудование дайым да жангыртылгъаныны хайрындан а бир къаугъалы иш да болмагъанды.
Сюзюлген теманы юсюнден кеслерини оюмларын Тёбен Чегем, Хушто-Сырт эллени башчылары Къонакъланы Илияс бла Тохаланы Каман, «Чегем-тур» акционер обществону таматасы Мушкаланы Марат да айтхандыла.
 Жыйылыуда турист объектле эски болгъанларыны, иш къуруда сезон халда бардырылгъаныны, транспорт инфраструктура кереклисича къуралмагъаныны, РФ-де жашагъанла Чегем районну курорт-рекреация онгларыны юслеринден билмегенлерини проблемаларын кётюргендиле.  
Ахырында жууаплы органлагъа эсгертиуле къабыл кёрюлгендиле.

 

Бэлла Урусмамбетова.

Свежие номера газет Заман


11.12.2017
08.12.2017
07.12.2017
06.12.2017