Коммерциялы болмагъан организацияланы тирилтирге алланып

Къабарты-Малкъарны Жамауат палатасыны Советини кезиулю жыйылыуунда республиканы коммерциялы болмагъан организацияларыны (НКО) болумлары, проблемалары, аланы айнытыуну амаллары тинтилгендиле.
Жыйылыу регионда Адамны эркинликлери жаны бла уполномоченный Зумакъулланы Борис, Къабарты-Малкъарны Башчысында сабийлени эркинликлери жаны бла уполномоченный Светлана Тлинова эм палатаны башчысы Хазратали Бердов бирге ишлеуню юсюнден келишимге къол салгъанлары бла башланнганды. Ала бир бирлери бла байламлыкъла эрттеден жюрютгенлерин, барысыны да борчлары бир болгъанын черте, мындан арысында да граждан обществону къурауда эм айнытыуда бирге ишлерге оноулашхандыла. Келишимлеге тийишлиликде ала сабийлени, гражданланы законлу сейирлерин къоруулауда кючлерин бирикдирликдиле.
Къагъытлагъа къол сала, Хазратали Александрович палатаны баш борчларындан бири граждан обществону институтлары бла власть органланы араларында байламлыкъланы тохташдырыу болгъанын эсгертгенди. Жамауат палата да, омбудсменле да сабийлени бла абаданланы эркинликлерин къоруулайдыла,  дегенди.
Зумакъулланы Борис да, аланы муратлары бир болгъанына шагъатлыкъ эте, ала былтыр палата бла КъМР-де Къарау комиссияны къурашдыргъанда уллу ангылатыу, методика иш бардыргъанларын айтханды. Бу келишим а бизге болгъан амалланы бютюн тынгылы хайырланыргъа онг берликди, деп къошханды ол. Упономоченный палатаны членлерине «Десять лет на защите прав человека и свобод гражданина на территории Кабардино-Балкарской Республики» деген китабын да саугъалагъанды.
Светлана Тлинова уа бу келишим къыйын жашау болумгъа тюшген сабийлени сейирлерин къорууларгъа себеплик этеригин белгилегенди. «КъМР-де сабийлени эркинликлери жаны бла уполномоченныйни инстиутуту къуралгъанлы алай кёп болмайды. Ол 2011 жылдан бери ишлейди. Аны ючюн бу жаны бла къарыуубузну бирикдириу хар ким да кеси аллына ишлегенден эсе игирек боллукъду. Биз сабийликни проблемалары бла кюрешген къайсы жамауат организациягъа да бек ыразыбыз», - дегенди.
НКО-ланы болумларыны юсюнден докладны Хазратали Бердов этгенди. Ол белгилегенича, грант ахчаланы алыуда бизни республикабызны организациялары округда биринчи жердедиле. Ставрополь край 13 президент грант ахча (21,6 млн.) алгъанды, Чечен – 11 (20,2 млн.), Север Осетия-Алания – 7 (7,5 млн.), Дагъыстан – 7 (9,3 млн.), Ингушетия – 4 (3,7 млн.), Къарачай-Черкес – 3 (4,6 млн.), биз а – 10 (25,4 млн.). Аланы араларында Жамауат палатаны келечилери – Хаути Сохроков бла Гуппойланы Тимур – болгъанлары къууандырады.
Былтыр быллай конкурсда бизни НКО-ла жангыз да алты грантха тийишли болгъан эдиле. Андан тышында, РФ-ни Жамауат палатасы граждан тирилик жаны бла «Мой проект – моей стране!» деген премияны бардыргъанды. Анда бизни региондан «Помоги ближнему» волонтёр организациядан Екатерина Борисевич «Миллетле аралы байламлыкъла. Миллетле эм динле аралы келишиулюкню кючлеу» деген номинацияда хорлагъанды.
Алай, Хазратали Бердов айтханыча, республикада эсепде 900-ден аслам НКО болгъанын эсге алсакъ, бу жетишимле алай уллу тюйюлдюле, алыкъа кёп проблема барды. Аланы ишлерини хайырлылыкъларын санлары бла угъай, республиканы жашаууна келтирген игиликлери бла ёнчелерге тийишлиди. Бизге къайсы организацияла къалай ишлегенлерин, жашауда аланы проектлери къалай толтурулгъанларын, ала къаллай чурумлагъа тюбегенлерин билирге керекди.
Ол информация «ючюнчю секторну» кючлерге, анга гитче бизнес эм муниципал учрежденияла бла байламлыкъла тохташдырыргъа себеплик этерикди. Тинтиуле коммерциялы болмагъан бёлюмню айнытыу ахча жетишмеген, мюлк, жамауат эм информация болушлукъ аз кезиуледе бардырыладыла. Кёпле, эсепде тургъанлыкъгъа,  финансла къытлыкъдан ишлерин тохтатадыла. Бу эм башха проблемаланы тамамлауну амаллары палатаны пленар жыйылыуундан сора этилген рекомендацияларында берилгендиле, алай аланы кесеги толтурулмагъанды, дегенди докладчы.
Граждан обществону институтлары бла байламлыкъла жюрютюу эмда миллетлени ишлери жаны бла управленияны башчысыны орунбасары Гергъокъланы Жамболат да республикада быйыл эсепде  - 917, былтыр - 900, 2015 жылда уа - 862  НКО болгъанын эсгертгенди. 2014 жылдан башлап аланы саны асламысында жангы дин организацияла къуралгъанлары бла байламлы ёсгенди. Алай аладан керти да ишлеген, социальный жумушланы тамамлау бла кюрешгенлени саны 70-80-ди. 30-гъа жууугъу жылгъа бир мероприятие бардырадыла, къалгъанлары уа жангыз къагъытда бардыла.
2012 жылда НКО-ла 37 проект тамамлагъандыла, алагъа федеральный бюджетден - 6 миллион 600 минг, республикалы бюджетден да 6 миллион 900 минг берилген эди. Жылдан-жылгъа аланы санына къошула баргъанды, бюгюнлюкде СКФО-да эм иги кёрюмдю биздеди, дегенди ол.
Айтылгъанны эсге алып, жыйылгъанла рекомендацияланы проектин къабыл кёргендиле. Ызы бла совет гражданланы айырыучу эркинликлери жаны бла ишчи къауумну юсюнден бла жамауат тынгылауланы бардырыу эм аланы эсеплерин чыгъарыу жаны бла положенияланы къабыл кёргенди, палатаны декабрьде ишини планын бегитгенди.

 

 

Кульчаланы Зульфия.

Свежие номера газет Заман


11.12.2017
08.12.2017
07.12.2017
06.12.2017